Deel 3
Het duurde even voordat Saskia begreep wat dat betekende.
“Uw broer was de zoon van Bernard Vos?”
“Biologisch, ja.”
“Dan heeft Willem die sieraden misschien helemaal niet gestolen.”
“Precies.”
“Waarom vertelde u dat gisteren niet?”
“Omdat ik het pas later heb ontdekt.”
Johan legde uit dat Willem na zijn dood een verzameling brieven had achtergelaten. Bernard Vos had jarenlang een relatie gehad met Johans moeder. Willem was daaruit geboren, maar was opgevoed als zoon van haar echtgenoot.
“Een familiegeheim,” zei Tom toen Saskia hem daarna belde.
“Blijkbaar zijn die gratis bij iedere nalatenschap.”
Als Willem inderdaad Bernards biologische zoon was, werd de situatie compleet anders. Misschien had Bernard hem de sieraden gegeven. Misschien had Willem er zelfs recht op gehad.
Maar misschien ook niet.
Daarom deden ze precies wat hun moeder had geschreven.
Ze gingen naar een notaris.
Het onderzoek duurde bijna twee maanden.
Oude testamenten werden opgevraagd. Eigendomsstukken bekeken. Familiebanden uitgezocht.
De uitkomst was minder spectaculair dan iedereen hoopte.
Biologisch vaderschap betekende in dit geval niet automatisch dat Willem erfgenaam was geweest. Bernard had destijds een testament waarin zijn bezittingen naar zijn vrouw en daarna naar zijn zus gingen.
Er was geen bewijs dat hij de sieraden aan Willem had geschonken.
Maar er was óók onvoldoende bewijs dat Willem ze had gestolen.
“Dan weten we dus nog steeds niets,” zei Tom.
“Juridisch weten we genoeg,” antwoordde de notaris. “Het geld in de tas is onderdeel van de nalatenschap van uw moeder als niet kan worden aangetoond dat een ander er recht op heeft.”
Saskia keek naar haar broer.
Dat betekende dat ze het geld in principe konden erven.
Ieder de helft.
Ruim €24.000.
Tom floot zacht. “Mam draait zich nu om in haar graf.”
“Waarschijnlijk.”
Maar er was nog Anja Vos.
De nicht die hun moeder had gevonden.
Juridisch had ze waarschijnlijk geen directe aanspraak op het geld. Toch wilde Saskia haar ontmoeten.
Tom ging mee.
Anja bleek 68 en woonde in een klein appartement. Toen ze de naam Bernard Vos hoorde, keek ze verbaasd.
“Mijn oom Bernard?”
Ze wist bijna niets van de sieraden. Wel wist ze van Willem.
“Mijn moeder zei vroeger altijd dat oom Bernard een zoon had die niemand mocht kennen.”
Saskia en Tom keken elkaar aan.
“Waarom mocht niemand dat weten?”
“Omdat iedereen wist dat Bernard niet de vader van zijn vrouw haar kinderen kon zijn.”
Anja glimlachte flauwtjes. “Andere tijden.”
“Heeft u Willem ooit ontmoet?”
“Eén keer.”
“Wanneer?”
“Bij Bernards begrafenis.”
“Wat gebeurde er?”
“Mijn moeder gaf hem een doos.”
Nu werd het interessant.
“Wat zat erin?”
“Sieraden.”
Volgens Anja had haar moeder na Bernards overlijden een doos met persoonlijke bezittingen aan Willem gegeven.
Niet stiekem.
Niet gestolen.
Gewoon op de parkeerplaats na de uitvaart.
“Ze zei dat Bernard had gewild dat Willem ze kreeg.”
“Waarom stond dat niet in zijn testament?”
Anja haalde haar schouders op. “Omdat mijn familie kampioen was in dingen niet opschrijven die ze vervolgens veertig jaar geheim wilden houden.”
Saskia begon te lachen.
Dat klonk inmiddels akelig bekend.
Als Anja gelijk had, waren de sieraden dus vrijwillig aan Willem gegeven.
Daarmee viel het hele idee van gestolen bezit weg.
Het geld was van Willem geweest.
Daarna van Johan als erfgenaam.
En vervolgens had Mieke het zonder toestemming meegenomen.
Saskia voelde zich misselijk.
Hun moeder had geprobeerd iets recht te zetten wat misschien helemaal niet fout was geweest.
Ze belden Johan dezelfde avond.
Hij zweeg lang nadat ze hem vertelden wat Anja had gezegd.
“Dat wist ik niet.”
“Gelooft u haar?”
“Ja.”
“Waarom?”
“Omdat Willem me ooit heeft verteld dat hij iets van zijn vader had gekregen.”
“Waarom zei u dat niet eerder?”
“Ik dacht dat hij geld bedoelde.”
Er kwam een lange stilte.
Toen zei Johan:
“Het geld is dus van mij.”
Juridisch leek dat inderdaad steeds waarschijnlijker.
Tom vond het zuur.
“Daar gaat mijn nieuwe keuken.”
Saskia keek hem aan.
“Je hebt vorig jaar een nieuwe keuken gekocht.”
“Dan had ik er twee gehad.”
Maar ze waren het erover eens.
Als het geld van Johan was, moest het terug.
Ze spraken met hem af bij hun moeders huis.
Voor het eerst sinds haar dood zaten Johan, Saskia en Tom samen aan Miekes keukentafel.
De blauwe boodschappentas stond ertussen.
Johan keek ernaar.
“Ze heeft dit echt uit mijn kast meegenomen?”
“Blijkbaar.”
Hij begon te lachen.
“Wat?”
“Ik heb drie maanden gedacht dat ik dement werd.”
“Hoezo?”
“Ik wist zeker dat het geld daar lag.”
Saskia moest ook lachen.
“Dat is wel heel erg mam.”
“Ja.”
Toen werd Johan stil.
“Ze wilde het goede doen.”
“Dat weten we.”
“Alleen had ze misschien eerst iets beter onderzoek moeten doen.”
“Dat zeggen wij al sinds we haar belastingaangifte van 2008 vonden.”
Saskia schoof de tas naar hem toe.
“€48.250.”
Johan pakte hem niet.
“Ik wil het niet.”
Tom keek op. “Sorry?”
“Ik heb al jaren zonder dit geld geleefd.”
“Het is van u.”
“Waarschijnlijk.”
“Dat is een bijzondere reden om bijna vijftigduizend euro niet aan te pakken.”
Johan keek naar de foto van Mieke die nog op de kast stond.
“Zij wilde dat het naar Anja ging.”
“Dat was gebaseerd op verkeerde informatie.”
“Misschien.”
“U hoeft uw geld toch niet weg te geven vanwege een fout van mam?”
Johan dacht even na.
“Nee. Maar ik kan er wel zelf iets mee doen.”
Een week later zat Anja opnieuw tegenover hen.
Johan was erbij.
Hij vertelde haar wie Willem werkelijk was en wat er met de sieraden was gebeurd.
Daarna deed hij een voorstel.
De €48.250 zou niet volledig naar Anja gaan.
En ook niet naar hem.
Een deel gebruikte Johan om de kosten te betalen die hij rond de verkoop had gemaakt.
De rest — ruim €40.000 — wilde hij verdelen.
De helft voor Anja.
De andere helft naar een stichting voor slachtoffers van huiselijk geweld waar Mieke jarenlang aan had gedoneerd.
Saskia keek hem verbaasd aan.
“Waarom die stichting?”
Johan glimlachte. “Omdat je moeder boos wordt als ik alles zelf hou en nóg bozer als ik alles weggeef.”
“Dat klinkt accuraat.”
“Dit leek me de veiligste middenweg.”
Tom vond het allemaal nog steeds behoorlijk veel gedoe voor geld waar hij uiteindelijk niets van kreeg.
Dat zei hij ook.
“Ik heb twee maanden administratie gedaan voor nul euro.”
Saskia keek hem aan. “Je hebt een mysterie opgelost.”
“Kan ik daarmee mijn hypotheek betalen?”
“Nee.”
“Dan houd ik mijn standpunt.”
Maar toen Anja hem later een foto stuurde van haar moeder en Bernard Vos samen, keek hij er langer naar dan hij wilde toegeven.
Een maand later was het huis van Mieke bijna leeg.
Alleen de bijkeuken moest nog één keer worden gecontroleerd.
Saskia trok de kast open waarin ze de boodschappentas had gevonden.
Leeg.
Ze wilde hem sluiten toen ze achterin iets zag.
Een envelop.
“Tom.”
“Nee.”
“Ik heb nog niet eens iets gezegd.”
“Als daar nóg geld ligt, ga ik weg.”
Saskia pakte de envelop.
Op de voorkant stond:
Voor Saskia en Tom
“Dit is van mam.”
Tom kwam toch dichterbij.
Ze opende hem.
Geen geld.
Een brief.
Lieve kinderen,
als jullie dit lezen, hebben jullie waarschijnlijk de tas gevonden. Anders zijn jullie werkelijk nog slechter in opruimen dan ik dacht.
Tom begon te lachen.
Saskia las verder.
Ik weet niet zeker of ik gelijk heb over het geld. Daarom heb ik alles bewaard. Zoek het uit voordat je iets doet.
Saskia keek op.
“Dat had ze dus wél bedacht.”
En als blijkt dat ik het mis had, bied Johan dan namens mij mijn excuses aan. Niet te uitgebreid, daar wordt hij maar arrogant van.
Tom schudde zijn hoofd. “Ongelooflijk.”
Daaronder stond:
Er is één ding waarvan ik wel zeker ben: geld waar je niet eerlijk naar kunt kijken, moet je niet uitgeven.
Liefs, mam.
En helemaal onderaan:
P.S. De frituurpan kan weg. Die doet het al sinds 2016 niet meer.
Die avond stuurde Saskia een foto van de brief naar Johan.
Zijn antwoord kwam binnen een minuut.
Excuses geaccepteerd. Ik ben inderdaad arrogant geworden.
Daarachter stond:
Ik mis haar.
Saskia keek naar de woorden.
Dat was misschien het enige gedeelte van het hele verhaal waar geen onderzoek voor nodig was.
Ze typte:
Wij ook.
Daarna liep ze terug naar de bijkeuken, pakte de oude frituurpan en zette hem eindelijk bij het afval.
Voor de zekerheid controleerde ze hem eerst nog even.
Leeg.
Gelukkig.